Een Parel van de Brabantse Gotiek
In het historische centrum van Aalst torent een van de meest imposante religieuze gebouwen van de Denderstreek boven de stad uit: de Sint-Martinuskerk. Dit indrukwekkende godshuis wordt door kunsthistorici en bezoekers vaak omschreven als een 'onvoltooide kathedraal'. De bouw van de huidige kerk begon aan het einde van de 15e eeuw en werd ontworpen door vermaarde bouwmeesters zoals Jan van der Woude en leden van de beroemde architectenfamilie Keldermans. Hoewel de oorspronkelijk geplande monumentale westertoren door geldgebrek en historische troebelen nooit volledig is afgewerkt, straalt het gebouw toch een weergaloze grootsheid uit.
Wanneer je het ruime schip van de kerk binnenstapt, word je meteen gegrepen door het harmonieuze samenspel van licht, ruimte en verfijnde architecturale details. De hoge kruisribgewelven, sierlijke zuilen en het overvloedige invallende zonlicht door de gebrandschilderde ramen maken een bezoek aan de Sint-Martinuskerk tot een adembenemende ervaring voor elke liefhebber van erfgoed en architectuur.
Wereldklasse Kunst: De Heilige Rochus van Peter Paul Rubens
Het absolute kroonjuweel van de Sint-Martinuskerk is zonder twijfel het meesterwerk van de barokke meester Peter Paul Rubens. In de kerk hangt het monumentale altaarstuk 'De Heilige Rochus door Christus aangesteld tot patroon van de pestlijders'. Rubens schilderde dit indrukwekkende doek rond 1623 in opdracht van het Aalsterse ambacht van de meerseniers (de handelaars).
Het schilderij toont de heilige Rochus die opbreekt om de pestlijders bij te staan en te genezen, gegoten in de kenmerkende, dynamische en emotionele stijl van Rubens. Kunstkenners wereldwijd prijzen het werk om de krachtige licht-donkercontrasten en de meesterlijke uitdrukking van menselijke emoties. Het feit dat dit meesterwerk nog steeds te bewonderen is op de oorspronkelijke plek waarvoor het is gemaakt, geeft een bezoek aan de kerk een extra historische dimensie.
Unieke Erfgoedschatten en Sacramentstoren
Naast het iconische schilderij van Rubens herbergt de Sint-Martinuskerk nog tal van andere schatten die getuigen van de rijke religieuze en culturele geschiedenis van Aalst:
1. Het Sacramentshuis: Een van de meest opmerkelijke kunstschatten in de kerk is het 16e-eeuwse sacramentshuis in de Sint-Antoniuskapel. Deze zandstenen toren van ruim 14 meter hoog is uitgewerkt met buitengewoon gedetailleerd beeldhouwwerk en behoort tot de absolute top van de renaissancedecoratie in de Lage Landen.
2. Prachtige Muurschilderingen: Tijdens restauratiewerken zijn unieke laatmiddeleeuwse en vroegmoderne muurschilderingen blootgelegd. Deze kleurrijke fresco's bieden een zeldzame blik op de oorspronkelijke middeleeuwse afwerking van het interieur.
3. Historische Kapellen en Schilderijen: De straalkapellen rondom het koor liggen bezaaid met artistieke parels, waaronder werk uit het atelier van De Crayer en verfijnd barok snijwerk op de biechtstoelen en het koorgestoelte.
4. Het Monumentale Orgel: Het orgel van de kerk, dat door de eeuwen heen door vermaarde orgelbouwers werd uitgebreid en gerestaureerd, vormt het muzikale hart van het gebouw en wordt regelmatig bespeeld tijdens hoogstaande orgelconcerten.
De Rol van de Kerk in het Aalsterse Stadsleven
De Sint-Martinuskerk is altijd nauw verbonden geweest met het dagelijkse en maatschappelijke leven in Aalst. Het is de plek waar belangrijke historische figuren zoals Priester Adolf Daens hebben gepredikt en gestreden voor de sociale rechten van de gewone arbeiders. Het Priester Daensplein vlak voor de kerk herinnert tot op de dag van vandaag aan deze bewogen periode uit de Belgische geschiedenis.
Dankzij ingrijpende en zorgvuldige restauratiecampagnes is de kerk niet alleen een bewaard monument, maar ook een levend ontmoetingscentrum voor cultuur, rust en bezinning in het hart van de bruisende stad.
Praktische Informatie voor je Bezoek
Wil je de Sint-Martinuskerk in Aalst met eigen ogen bewonderen? Hier zijn alle praktische gegevens voor je bezoek:
Adres: Priester Daensplein, 9300 Aalst
Openingsuren: De kerk is dagelijks gratis toegankelijk voor bezoekers van 09:00 tot 17:00 uur (op zaterdag en zondag vanaf 10:00 uur), behalve tijdens religieuze diensten.
Bereikbaarheid: Vanaf het treinstation van Aalst wandel je in minder dan 10 minuten naar het Priester Daensplein. Kom je met de auto? Je kunt parkeren in nabijgelegen ondergrondse parkeergarages zoals Parking Hopmarkt of Parking De Ridder.
Combinatietip: Maak je culturele dagronde compleet door een bezoek aan de Sint-Martinuskerk te combineren met de nabijgelegen Gasthuyssite en de historische Grote Markt met het Belfort.